Jak mocno poci się koń? 5 stopniowa skala określająca utratę potu
Elektrolitów potrzebuje każdy organizm. Są one odpowiedzialne za nawodnienie organizmu i sprawne przebieganie procesów w organizmie. Zapotrzebowanie na nie trzeba rozpatrywać w dwóch aspektach: suplementacji podstawowej oraz uzupełnienia strat, które najczęściej powstają wraz z wydzielaniem potu.

Konie pocą się z różnym natężeniem, co zależne jest od wielu czynników. Szacuje się, że przy umiarkowanym treningu w temperaturze od 10 do 21°C utrata potu wynosi ok 4 litry na godzinę, ale należy pomnożyć ją nawet 4-krotnie, gdy temperatura lub intensywność pracy się zwiększają. Z każdym litrem potu koń traci cenne elektrolity, które należy uzupełnić podając suplement elektrolitowy.
Ponieważ ilość utraconego potu jest różna, różna powinna być także ilość podawanych elektrolitów.
W letnim okresie treningowym, lub przez cały rok, jeśli koń tego wymaga, można podawać jedną dawkę elektrolitu jako bazową. Zapewni ona elektrolity dla minimalnej przewidywanej utraty potu. Drugą dawkę elektrolitu należy dopasować od natężenia pocenia.
5 stopniowa skala określająca utratę potu
W 2013 roku badacze z niemieckiego uniwersytetu wstępnie opracowali opisowy system punktacji „natężenia” pocenia się z podziałem na pięć stopni.*
Poniżej nasze podsumowanie tego badania:
1 stopień – najlżejszy - utrata od 1 do 4 litrów potu.
U takich koni obszar pod siodłem jest ciemny i lepki. Boki ciała są ciemniejsze niż normalnie, a gardło i szyja wzdłuż przełuku są wilgotne. 1 stopień – najlżejszy - utrata od 1 do 4 litrów. U takich koni obszar pod siodłem jest częściowo lub całkowicie ciemny i lepki. Boki ciała są ciemniejsze niż normalnie, a gardło i szyja wzdłuż przełyku są wilgotne.
2 stopień – lekki – utrata od 4 do 7 litrów potu.
Stanowi to około 0,7 do 1,2% masy ciała. Widoczne spocone obszary na szyi, gardle i pod siodłem. Na krawędziach siodła i w miejscu styku wodzy z szyją, mogą znajdować się niewielkie spienienia. Podobnie pomiędzy tylnymi nogami.
3 stopień – znaczny – utrata od 7 do 9 litrów potu, co stanowi to około 1,2 do 1,5% masy ciała.
Boki konia, szyja, gardło oraz obszary pod siodłem i popręgiem są całkiem mokre. Ogłowie pozostawi wyraźny mokry ślad na głowie. Możliwe spienianie przy paskach policzkowych.
4 stopień – mocny – utrata od 9 do 12 litrów potu. To około 1,5 do 2,0% masy ciała.
Do powyższych śladów wilgotne, ciemne zmarszczki nad oczami. Konie otyłe lub silnie umięśnione wykazują wyraźne spienienie między tylnymi nogami.
5 stopień – ciężki – utrata od 12 do 18 litrów potu. Stanowi to około 2 do 3% masy ciała.
Konie na tym etapie miałyby wszystkie powyższe objawy. Ponadto pojawiłyby się kapiące krople potu nad oczami i pod brzuchem.

Ile elektrolitów koń traci w każdym litrze potu?
Jeden litr końskiego potu zawiera** około:
2,8 g sodu,
5,3 g chloru,
1,4 g potasu,
0,12 g wapnia,
0,05 g magnezu i fosforu.
Jakie są objawy niedoboru elektrolitów?
LEKKIE - Objawy niedoboru elektrolitów to zmęczenie siły mięśni i brak chęci do wysiłku. Osłabiona siła i wydolność występuje już przy niewielkim deficyt poziomu elektrolitów i może skutkować subtelnymi oznakami odwodnienia, wpływającymi na funkcjonowanie mięśni i nerwów.
ŚREDNIE - Inne, mniej subtelne objawy obejmują brak apetytu, ciemny mocz, apatię, zapadnięte oczy i słabą regenerację po wysiłku fizycznym. Ponadto trudności z koncentracją, drażliwość. W efekcie może dojść do mięśniochwatu. Może również wystąpić stan zwany synchronicznym trzepotaniem przepony lub „uderzeniami”, powodujący skurcze przepony przypominające czkawkę.
POWAŻNE - Duże odwodnienie prowadzi do niepewnego chodu, zawrotów głowy, szybkiego lub nieprawidłowego tętna, dezorientacji, letargu, opuchlizny mózgu i zgonu.
Jakie elektrolity wybrać?
Dostarczające odpowiednią ilość elektrolitów. Świetnym wyborem może być Equina Hydrolyt. Wysokoskoncentrowany preparat elektrolitowy jakości weterynaryjnej, opracowany przez specjalistów. Jego unikalną cechą jest stężenie elektrolitów jednakowe z końskim potem, wyższe niż w większości dostępnych produktów, co zapewnia skuteczne wyrównanie strat. Jedna miarka (30 g preparatu) uzupełnia elektrolity utracone w 2 litrach potu.

Podawaj elektrolity przed wysiłkiem
Elektrolity najlepiej jest podawać przed wysiłkiem, jeśli wiemy, ze koń się spoci, a utrata elektrolitów będzie duża. Zapobiegać odwodnieniu jest lepszym rozwiązaniem, niż dopuszczanie do odwodnienia tkanek , an astępnie próba ich ponownego nasycenia elektrolitami.
Elektrolity podajemy na 1 do max 4 godzin przed planowanym treningiem.
Przy mocnym poceniu się uzupełnianie elektrolitów należy podzielić na kilka dawek. Uzupełnianie większych strat elektrolitowych fizjologicznie trwa nawet 48-72 godzin, więc elektrolity powinny być podawane przez 2-3 dni po zawodach/dużym wysiłku, aby zapewnić pełną regenerację.
Jak podawać elektrolity?
Elektrolity można podawać koniom na kilka sposobów. Mogą być dodawane bezpośrednio do wody pitnej, jednak wiele koni musi przyzwyczaić się do takiego roztworu.
Alternatywnie, można je mieszać z paszą, ale kluczowe jest, aby koń miał dostęp do wystarczającej ilości wody. Należy pamiętać, że podanie elektrolitów odwodnionemu koniowi bez dostępu do płynów może prowadzić do kolki. Elektrolity nie muszą być rozpuszczone w wodzie, jednak konieczne jest, aby koń wypił odpowiednią ilość płynów.
Po wysiłku elektrolity należy podawać dopiero po napojeniu konia. Ważne jest również, aby nie podawać ich na pusty żołądek, a stężenie elektrolitów w paszy nie powinno przekraczać 2%.
* https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23534876/
**na podstawie NRC Nutrient Requirements for Horses 2007